کج دار و / مریز! / چراغ های خطر روشن اند / تا تعادل را

فعولن، فعولن، فعولن، فعولن، فعولا / در اذکار معناگریز مکرر / به شکلی ز تصویر مخدوش / بخوابی فرو رفته مدهوش

نظرت درباره قطعه ای که هم اکنون نوشته و اسم اش را «فعولا» کذاشته ام چیست / و چه تصویری را برای آن پیشنهاد می کنی؟ / ******************* / تأملی در شعر «فعولا»

برای خاموش کردن سلام / آمده اند / غروب / چراغ آسمان را

که پرتقال ها بوی تو را گرفته اند؟ / در ایوان بی پیکر ایستاده ای / و من از روزن تماشا / خیره مانده ام

یک بوسه در هواست / یک شعر تازه، نفس زن / از راه های نایاب بر می گردد / و لیقه دان قلم را

که چون به سردابه کودکی می رسم / بغبغوی کبوتران چاهی / بر گرد پاهایم / می چرخد و آرامم می کند

بوسه هایم را باز می خوانم / نفرت هایم به زباله دان می سپارم / و لای چین های پیشانی ام / لحظه های نگران را پاک می کنم

که از شعله ها / به دود می رسم و / از دود / به ابرها می پیوندم

یا از پلگان آسمان / که عطر قدم هایت / در کوچه های سرگردان / می چرخد

همیشه با سلام به دیدارت آمده ام / و جواب ات در آتش بازی شادمانه / گم شده است / همیشه غافلگیری

وقتب خیل کاتبان قلم در خون می رنند و / گواه یم دهند / که در کتب هاشان / جائی جز جاسیه برای تو ندارتد

در کهکشان جامی وارونه / که بر گرد روشنا می گردد / این شناسنامهءمن است / که از عهد کورش درجیب دارم

اسماعیل نوری علا / ***************** / نام کم آورده ام / در این لمحهء کیهانی

در آن خاکستری فراموش کار / که دریا را برپشت دارد و / در چهار فصل ویوالدی / بر گرد سمفونی روشن می چرخد

شاملو با پای گم شده / حماسه می خواند / و فردوسی پوزخندش می زند / کسرائی بسوی گوری در اطریش

قَمَری شدن را دوست نداشتم / خیال داشتم که همگام خورشید / از چهار فصل بگذرم / و در آغاز بهار

نه طعم بوسه ای / دهان را شیرین می کند / نه چاک دامنی / کنار می رود

از لبهء سیاه چاله ها / تا وسعت آسفالت خیابان ها / عابری غریبه بودم / در وحشت شناسائی

چرا دریا را به دوش گرفته ای / خندید و گفت / هر کس شغلی دارد / و از میان خنده اش

نشسته در تاریکی / در انتظار اینکه / برق برگردد / با همه جا رابطه دارد

تابش آفتاب و / بارش باران بودم / از باغ گل می رویاندم و / از شوره زار خار

خورشید را فروختیم / که از سرما یخ زده ایم؟ / درخت کاج نبودیم / گیاه کوچک گلدان بودیم

که در آن رازی جز سقوط نیست / پروار بال تیر خورده / بسوی زمین / سقوط فواره ای

له له زنان و تشنه / به در می کوبد / تنها و بی پناه می نماید / بسیار بی قرار و پریشان

که نه بالا می روم / و نه فرود می آیم / تو اما این چنینم نبین / همه فراز و فرود بوده ام

سر تکان می دهد و می گوید / کاریش نمی شود کرد / موتورش سوخته / سرسیلندرها آب گرفته اند

تو بر صدر نشسته ای و من / بر درگاه ات / به پاسبانی ایستاده ام / حاجب و وظیفه خوار

همچون شربتی مسموم / می توان نوشبد / بافته ای تلخ و شیرین / رنگ گرفته از عتاب و مهر

که در آن / من و زمین / خواهران هم شکمیم / یک سرنوشت و

به سگ هاشان بیشتر می رسم / که نه خاطره تعریف می کنند / نه کنجکاوند که از کجا آمده ام / و نه دنبال بهانه ای

پر از صداها و آهنگ ها / پر از شادمانی ها و اندوه / پر از آغوش و هجران / پر از خالی

خالی / جای خالی ات درد می کند / در دستی که نیست / پائی که گمشده

که دیگر میل خوانده شدن ندارد / گاه خود داستانم را تعریف می کنم / اما شنونده ای مشتاق نیست / در میان جوهر لولیده ام

درختان هم / در باد و آفتاب / پیر می شوند / در بهار برگ می آورند و

با نهیب آب ها می رفت / لبخند مردی در میان آب می چرخید / گاهی به سنگی منتظر می خورد / گاهی میان ریشه ای مواج

باز کنم یا بی اعتنا بمانم / کسی قرار نیست بیاید / منتظر کسی نیستم / در را روزها است که باز نکرده ام

گل می کند در روشنای نور / اما نمی داند که نور از چیست / اما نمی داند چرا قد می کشد در باغ / قد می کشم در خانه های عکس

چه دور و دیر / به ما می رسد / وقتی که نور / سلانه می رود

اما برگ درختی تکان نمی خورد / آیا زمین جابه اش را از دست داده / یا تصویر روبرو یخ زده است / باد می آید

که رفته باز نمی آید / چون بهار، چون جوانی، / چون روز روی تقویم / چه سیاه و چه سرخ

نشسته بر لبهء سیاه چاله ها / ریگی، شاید / در رودخانه ای که / سر به زیر می رود

که اکنون شبیه هیج قصه ای نیستم / و پشت خطوط درهم کتابچه ها / زندان بی انتهای خویش را / در حوصله ای سر رفته

بر آبگیر خیابان / معصومیت له شده ای ست / که در بارش نسیان / بارانی نپوشیده است

که خون را با زمین تاخت زده / به آواز چکاوکی کوچک / امید بسته ام / که از خیال آزادی پرواز و

زخمی می لولد / که جز فراموشی / داروئی برایش ندیده ام / و کو فراموشی

که میلیون ها ستاره / شبیه بهم / بر تو خیره اند / اما سفیه ها می گویند

بر کجاوهء راهوار زمین نشسته ام / و زمین مرا از خود می راند / بر گرد اش نمی گردم و / از نفرین اش مصونم

در انتهای جهان / در هیچستان / قدمی مانده به تاریکی / در باغی هزار میوه

زیر هر سقف / زیر هر آسمان / گشوده است / صدایت می کند

آذرخش طناز / حکمروای باغ و درخت / نشسته در غلغل رگ های تاک / که شعر حافظ را

هزار سال بهتر از بیداری / همه، زایش و مرگ / در سفرنامهء خدایی پیر / که زمین را از پهلوی چپ اش بیرون می کشید

بوسه و لبخند از آن من نبود / فقط تمنائی در خانه های دلم می خلید / که به اشتیاقی ملتهب ترجمه می شد / اشتیاقی آواره ساز و مردافکن

در آفتاب با من است / در مهتاب تنهایم نمی گذارد / چراغ ها را / که روشن

تماشایم کن / زلیخا! / منم / وام ستانده از لعنت فرعون

رادیو خبر از خشکسالی می دهد / و من مانده ام که / به تقویم آویخته به دیوار اعتماد کنم / یا به دماسنج روی میزم

نام عطرش به یادم نمی آید / قدش کوتاه تر از یادهای من است / دریای چشمان اش / بادِ در گیسویش

زمستان ها طولانی تر / فکر می کنم زمین / در گردش خود / زمستان ها آرام تر می گردد

وقتی فلک به سرعتی ثابت می چرخد / وقتی زمستان به موقع بر صورت می نشیند / و پائیز برگریزان اش را به تأخیر نمی کشد / وقتی رودخانه

که نام خود را نمی دانند / برای ثبت کردن آمده ایم / یا برای ثبت شدن؟ / تفاوت دل با قلب چیست

که حافظهء سبزش / چنگ در زمین زده بود... / درختی بودم اگر / با خواب زمستانی

از تماشا یا استغنا / از انتهای باغ یا سرآغاز کوچه های پریشان / از زمستان نشسته بر موها / یا بهاری که فریبکارانه

آن زمان که ترک وطن کرده ای / و نشانی ات را / در آب و خاک و هوا / گم کرده اند

همچون سیبی / چسبیده به شاخه و / لرزان در باد سهمگین / نه برای اثبات جاذبه

تا پلکان این خانه / فراز و فرودی / در پیچاپیچ تجربه های شیرین و تلخ / که با نخی از تخیل

یک جمله / هر جمله / یک ترانهء دریا بار / باران بی دریغی

به پای خود نیامده ام / و به پای خود نمی روم / مسافرم / با عصای تردید

تا این قایق پر رویا را / تا دور دست اش برانم / با دریاپریان اش سخن بگویم / از پستان ماهیان اش بنوشم

باید تا پیچ شمران / می رفتم / ** / در 24 اسفند

اگر عشقم نو رسیده بود / با شعرهای تکراری / با خشکی دهان / و میل گریختن

پس این کتاب رااز انتها به ابتدا بخوانیدنه بهارش به دنبال زمستان می آیدو نه زمستانشبه خویش بر می گردد / آمدنبه دعوتی که در کلام نبودو بازگشتندر وداع کلماتیکه در زرورق اشتیاقبه سوداهای کودکانههدیه می شوند / جای پای هزاراندر برآمدن بودو به دعوت ناگزیرلبیک گویانمی روم که جای پا شوم / چرخنده ای مدامبر…

مزرعه سبز فلک را کجا می فهمیدم / ستارگان نامی نداشتند / و ماه / نه قرص کامل داشت و

روز را هجا می کند / جوانی ام بر سر رف نشسته / و سر تکان می دهد / موی سیاه اش را

با چمدانی / که گمان مقصد ندارد / چه فرقی می کند / که بر قطاری نشسته باشم

کوکم نکن که زنگ نخواهم زد / حتی برای بیدار کردن ات / یا یادآوری کسی / که منتظری بر در بکوبد

کبوتری سپید / به دنبال دانه است / در زیر سقف / یک ماجرای دیگر

عصا زنان از کوچه تاریک می گذرم / هیاهو کنان رفته اند / و هوایِ میدانِ خالی / صورتم را گل می اندازد

یکی به همین نزدیکی / و یکی میلیون ها سال بعد / وقتی زمین / گهواره و گور آدمی

و آنکه بیرون اش می کشد / تندیس گری است / که در تیشه / جز کنجکاوی

تا دمیدن سحر / که در شب مردن / طعم هلاهل دارد / تا سحر

در پیاده روهای امیریه ایستاده بود / بی اعتنا به تابوت هائی / که بر عرایه ها / و در نوای شیپور ها

آسمان تنها است / تنها سفینهء رام زمین / بر گرد راه خورشیدی / می چرخد

گوری / بی سنگ و بی نوشته / در چمدانی آرام / کنار مسافری روزنامه خوان

که از صحاری دور اندیش / به کلبه ای در قطب / سر می کشد / و شعلهء بلندش

در آفاق بی بها / پر می گشاد / با مریمی کنارهء لب ها / و پیکر لیلی وش اش

اگر سیاوشی برخیز / که آتش بسیار و / آتش بس اندک است / تو را می خواهیم

از دوریان گری دزدیده شده / یا شاید از اسکندری خیال پرداز / که در ظلمات چشمه هاگمشده / یا عطاری کهنه کار

آخرین شرارت / در آرایش آینه / که تو را / در برف جیوه ها

با پرگوی ناگزیر / که در میکروفن ها / عربده می کشد / در باغی که در جیب جا می گیرد

تا مرز / تا قلمروی داستان سرای بی ترحم / که سهراب را می کشد / و رستم را به چاه برادر می اندازد

و رفیقی پرسید / عجله برای چیست / وقتی ساعت شتاب ندارد / ماه حتی

نه زمان و نه زمین / وقتی رودخانه ها به مبداء خود بر می گردند / و راه شیری از خون رنگ می گیرد / نمی رقصند

از ساعت / و در طراوت باران / با رقص عقربه ها / و انفجار ثانیه ها

بی گذر از کوجهء زمستان / بهار هرگز به خانهء ما نخواهد رسید / این را باغچهء بی برگ و بار می داند / می گوئی

باد حسود پنجره را می بندد / بر پرده ها می آویزد / شمع های تولد را خاموش می کند / و رفتارش را کسی حس می کند

ساعت شنی / بازیچهء دست کودکی / نشسته بر کوهستان خط خطی / که می کاهد و

بر خاک جرعه می ریزند / مست شرابی / چله نشسته / در تنگخانه تنگ

که چون سر می نهم / آپارات اش روشن می شود.

هچنان در دل به ضربآهنگ زمین می رقصم / گرچه منظره را بخوبی نمی بینم اما / دامن باد گرفته ای را به یاد دارم / که بازگوشانه بر چمن می چمد

پرسشی نمی کنم / فقط به تماشایت می نشینم / که در چمن سبز قد می کشی / و بویت

و سایهء شغاد را می بینم / که با پر سیمرغ به خلوتگاهم می رود / برای خاک جنگیده ام / برای آبرو

در بیداری فرتوتی خمیده قامت / خواب و بیداری / هلالینی که در میانه شان / شلنگ انداز

به کوتاهی بند انگشتی / که در فرهنگ ها قلمه زده باشد / از بندی به بندی / از سلولی به سلولی

در میان علف ها و آسمان / جائی برای من هم هست / جائی به بلندای مهتاب / و کوتاهی نفسی

یا نفیر رستاخیز / اینکه حواسم را می رباید / و دلم را در امیدی ناشناس می شوید؟ / بهارهای بسیار دیده ام

از عبود شهابی ثاقب / تا این لحظه / در کنارهء دریا / وقتی که آفتاب پوست ات را می خراشد

از کنار علفزار خواب زده می شود / سیاهی شهر بی رغبت را می بیند / ترمز می کند، می ایستد / نفس تازه می کند

با تلاطم موج و / تندر توفان اش / ستاره ها / در ذُق ذق موج ها

اما بی من / کدام بی مرگی گل می دهد؟ / خیال می کردم همیشه ماه برمی آیذ / اکا بی من

چرا که در این فاصلهء مدور / صدا بر می گردد / تو را به التماس نمی خوانم / نه از سر دلواپسی

گاهی شکوفه ای افشایش می کند / گاهی باد بی مروت به انکارش می وزد / درخت بید سر به زیر / گوئی از اینکه مجنون اش بخوانند

بی هیاهو / بر صلابت خویش می غلطد / بی خیزش توفان و / موج بی قراری، حتی

با نفسی چند تا ایستگاه / پر از مسافران نامرئی / لبخند زن و زشت و زیبا / در پیرهن مهتاب و پالتوی خورشید

از دل نوشتی / اگرچه دل از دست رفته بود / شن زاری بودی / در خور اشتران صبور

بهار آینه را بر داشته / و در بوی سنبل تازه / به تو می گوید / باران ارزان است

فرقی نمی کند / این بی بازگشت / از پلکان مارپیچ بالا آمدن / یا از پلکان پر ابهام پائین رفتنآنجا که درد و درمان یکی ستو ماه هراسیدهتنها لحظه ای آسمان رابه خرامشی بی بهانهمی آراید

یا رفتنی به سوی هیچاهیچ؟ / - در این دوار بی کردار / در لحظهء غروب ستاره / یا بانک هر خروس

هم برای کشتگان امروز / هم برای آن سر بریده ای / که بر خاک قادسیه غلطید / یا زنی که در مدینه فروخته شد

همیشه مجبوری برگردی / که پایانش به آغاز می‌رسدو آغازش همان انتهای بی‌پایان است / آنجا که بیداری شبیه خواب است و / خواب همچون بیداری

بر کنارهء راه بی مسافر / رویاروی ویرانه ای دیرآشنا / به حسرت لیوانی چای / در گلوگاه سوختهء حریقی

دریافته ام / که اعتماد بیهوده است / شاهان گریان / و جانشینان بی باک

گرچه در دشتِ هیاهو ی چشمه ها / توقفی نیست، اما / از پیکانی نشسته در مهرهء پشت / که اشگ و بوسه را یکی می کند

تاریخ به تماشا ایستاده / و جغرافیا را / کشتی ها خط خطی می کنند / و آن که در مزبلهء زمان پنهان شده

سنگ پارهء نابهنگامی است / که لهیب حادثه را سست می کند / و بر آتش افروخته / بارانی از کدورت می بارد

در تیربار این دی ماه شکستهجایی برای دوست داشتندر دهلیزهای تپنده باقی نماندهو نفستلخ تر رؤیایی ستکه افق را خط می زندو در قفس ها خانه می کند / بیا، ببیناز این اطاق دوردستاز این پنجره که باغ را فراموش کردهاز این فرشکه از گل هایش خون بیرون می زند / شهابی را ببینکه از سینه ای دردناک رد می شودو بغض راد…

مرگ را دیدم / که به من لبخند زد / درست شبیه تو / وقتی با نگاه سردت

بر دست های من / فصل شکوفه را آورد / وقتی هزار وسوسه در پای انتظار / محکوم روزگار پیری بود

چون در آینه می‌نگرم / جمعیتی می‌بینم / گرفتارِ سرفه‌ای که نفس‌تنگی می آورد / و یا بسانِ مشتی

داستان تمام شده / یا آغاز خویش را تکرار می کند؟ / هنگام که خفتهء بی آرامش / چون خورشیدی گمشده

بر صفحهء خطری متلاطمر / و نهنگ ها / به بدرقه اش سوت می کشند / می نویسد با قلم نسیم

بر صفحهء تکه پارهء آسمان / و ستاره ها خسته / بر مرثیه هایش می گریند / می نویسد با لهجه های موج

چه می نویسد / ایوب جوان / با قلم نسیم / بر صفحهء چاک چاک آسمان و