اسماعیل نوری علا / تأملی در معنای تکثر مشروط / اسماعیل نوری علا / بخش اول

اسماعیل نوری علا / من در تمام عمرم کراراً شنیده ام که آدم های سیاسی کشورم را «نوکران کشورهای خارجی» خوانده اند. در کودکی چهار پسر عمه داشتم که در سال های مختلف دانشگاه درس می خواندند و هر یک نظری داشتند. یکی می گفت که انگلیس ها رضا شاه را آوردند و بردند. یکی می گفت مصدق نوکر انگلیس ها است. یکی شان معتقد بود که حرب توده تشکیلاتی است که زیر نظر استالین و مسکو کار می کند. و وقتی هم که محمدرضا شاه در پی ماحرای 28 امرداد 1333 به ایران برگشت زمزمه رایج این شد که کودتا امریکائی بوده و شاه هم دست نشانده

بیایید منطق پشت آن را روشن ببینیم: / دکترین «رهبرسازی نمی‌کنیم» / سیاستمداران آمریکایی، به‌ویژه در سطح سناتور و مقامات ارشد، به‌شدت مراقب‌اند که به‌عنوان «انتخاب‌کنندهٔ رهبر آیندهٔ یک کشور دیگر» دیده نشوند. / چرا؟

اسماعیل نوری علا / 1 / اصطلاح «سینمای مستقل» یکی از مبهم ترین اصطلاحات فرهنگ معاصر است. بدین معنی که امروزه این عنوان بصورتی رایج به فیلم‌هایی اطلاق می‌شود که یا کُند اند، یا پایانی بصورت رایجی تلخ و نامطلوب دارند، و یا از نظر سیاسی مورد علاقهء قشر روشنفکر جامعه بوده و ظاهری جدی و بی اعتنا به ایجابات مختلف سانسور و بازار را با خود همراه کرده اند. / اما، واقعیت آن است که هیچ‌یک از این ویژگی‌ها ــ چه جدا جدا و چه در مجموع ــ تعریف‌کنندهٔ «استقلال» یک کار سینمائی نیستند. چرا که استقلال نه «فرم» است

اسماعیل نوری‌علا / دو سه سالی است که کتابی حاصلِ گفت‌وگوی دکتر سعید محمدحسنی با من، با نام معماری شعر، از سوی انتشارات فروغ در شهر کلن آلمان منتشر شده و بازخوردها نشان می‌دهند که کتاب مورد استقبال برخی از شاعران جوان وطنم قرار گرفته است. اما در این میان، چند بار با پرسشی از سوی خوانندگان روبه‌رو شده‌ام که در این نوشتهٔ مختصر می‌خواهم به آن پاسخ دهم: «از آنجا که در نظریه‌های مربوط به هنر و ادبیات معمولاً دو واژهٔ «ساختار» (Structure) و «معماری» (Architecture) با نزدیکی معنایی به کار می‌روند، تفاو

در ایران کوچک بود که هنرمندانی که از ایران به انگلیس مس آمدند نیر سخنرانی و شعرخوانی داشتند و در زمانه ای که ارتباط ما تبعیدیان با کشورمان بسیار مشکل بود این دیدارها پلی ارتباطی محسوب می شد. هنرمندانی نیز که از ایران گریخته و خود را به سختی به لندن رسانده بودند نیز بزودی به عضویت ایران کوچک در می آمدند. از جمله این هنرمندان می توان از زنده یاان فرزانه تأییدی (بازیگر هنرمند سینما و تلویزیون پیشاز انقلاب) . دکتر اسماعیل خوئی (شاعر، فیلسوف و نظریه پرداز ادبی) نام برد. / پیوستن دکتر خوئی و شرکت اش

سخنرانی اسماعیل نوری‌علا در مهستان سکولا دموکرات های ایران / به مناسبت بیستمین سال بنیاد میراث پاسارگاد و اعلام روز جهانی کورش / سلام بر خانم‌ها و آقایان؛ / هموندان گرامی مهستان سکولار دموکرات‌های ایران، و هموطنانی که در گوشه‌گوشه جهان صدای مرا می‌شنوند و شاید تصویر مرا نیز می‌بینند.

من فکر می کنم یکی از سوء تفاهم ها در میان ما ایرانیان به همین واژه / مفهوم مشروطیت بر می گردد. من این مسئله را از دو جنبه توضیح می دهم. مشروطیت همانطور که از اسم اش بر می آید به معنی مشروط کردن کاری به شرطی است. در حوزه سیاست هرگاه بین حاکمان و مردم شرطی یا قراردادی برقرار شود می شود گفت که مشروطیت برقرار شده. به این ترتیب در هرجای دنیا اگر چنان قراردادی برقرار باشد درآنجا حکومت مشروطه است مگر اینکه حاکمان تصمیم بگیرند قرارداد را اجرا نکنند. این یک معنی علم از واژهء مشروطیت است و هر کس که خواست

اسماعیل نوری علا / در روز دوشنبه دهم شهریور ماه (اول سپتامبر) در معیت آقایان دکتر ناصر کرمی و ایرج مصداقی در برنامه «یاران» (که به مدیریت آقای علیرضا میبدی از تلویزیون پارس پخش می شود) شرکت داشتم و در بخشی از آن برنامه، که طی آن صحبت از نیک و بد «بازگشت به قانون اساسی مشروطه» مطرح بود، در مورد این بازگشت و موافقان آن سخنان کوتاهی را بیان کردم(1). / رور بعد دیدم که در صفحهء تلگرام آقای امیر طاهری شخصی، که خود را «داریوش ایرانی» خوانده، همان تکه از سخن  من در را بریده و منتشر کرده و زیر آن نوشته ا

اسماعیل نوری علا / در برنامه دوشنبهء گذشتهء «گفتگوی تلویزیونی یاران» به مدیریت آقای عالیزضا میبدی، که از کانال «پارس تیو.وی » پخش می شود، من مطالبی در مورد مخالفتم با نظریه بازگشت به قانون اساسی مشروطه گفتم که در این لینک قابل شنیدن است (1). / رور بعد کانال تلگرامی آقای امیر طاهری، تئوریسین شناخته شده نظریه لزوم بازگشت به قانون اساسی مشروطه، ویدئوی حرف های مرا گذاشته و در زیر آن این مطالب را اضافه کرده است: / «وجه اشتراک تقریبا تمامی حامیان شناخته شده‌ی دفترچه‌ی باند فاسد قاسمی نژاد/ اعتمادی در

اثر آرش دل‌آور / ۱. در مورد فضای کلی و صدای شاعر این مجموعه با صدای یک «شاعر ـ کارگر» نوشته شده است. زندگی روزمره، کارگاه‌ها، بیمارستان‌ها، ابزار و خیابان‌ها، و حتی طعم نان و چای در تار و پود شعر حضور دارند. همین امر به کار شاعر اصالت اجتماعی می‌بخشد و یادآور سنت «شعر کارگری» در ایران است. در عین حال، شعرها از سطح رئالیسم فراتر رفته و وارد قلمرو تأملات وجودی و متافیزیکی هم می‌شوند. شاعر می‌کوشد رنج شخصی را با سرنوشت جمعی پیوند دهد؛ تلاشی که در شعر مدرن فارسی (از شاملو تا شاعران اعتراضی معاصر) ه

اسماعیل نوری علا / 1 / نخست چند پیش گزارهء بنیادین: / الف. ما، از سال 2008، در سایت سکولاریسم نو، سپس در 2010 در شبکهء سکولارهای سبز، آنگاه در 2013 در جنبش سکولار دموکراسی و عاقبت در 2016 در حزب سکولار دموکرات ایرانیان (که هدف خود را استقرار نظام جمهوری در ایران قرار داده بود) شاهزاده رضا پهلوی را - بخاطر محموعهء افکارش که در کتاب ها، مصاحبه ها و سخنرانی هایش مطرح شده بود - مهمترین و سپس تنها عامل وحدت نیروهای سکولار دموکرات برای آیندهء ایران تلقی کرده و در «کنفرانس مونیخ 1» (2024) با او، بعنوان

اسماعیل نوری علا / 1 / روشن است که «بیعت کردن» حکایت می کند از «عرضه شدن کالائی – اغلب غیر مادی – به همگان و پذیرش آن کالا از حانب عده ای از همان همگان». و من، بعنوان یکی از بیعت کنندگان دیرین با شاهزاده رضا پهلوی، لازم می دانم که در مورد چند وچون این «بیعت» توصیحاتی را اقامه کنم که امیدوارم حمل بر خود-مرکز-پنداری نشود؛ چرا که معمولاً هر کجا چند بار از «من» صحبت می شود می توان آن را به سرحد «منیت» و «خودنمائی» هم تسری داد، حال آنکه من در این نوشته تنها قصد دارم توضیج دهم که الف) موضوع اصلی «بیعت

براستی این شاهزاده چه می گوید که در نظر تو تبدیل به یک فریدون استوره ای اما بالقوهء دیگر می شود و تو به او و رهبری اش امید می بندی که ایرانیان، پس از چهار دهه فلاکت، بر ضحاک زمانه تسلط یابند، او و رژیم اش را در دل کوه دماوند و سلسله جبال البرز مدفون کنند و روزگار خوشی را بر ایران به ارمغان آورند؟ / در دی ماه 1390، هنگامی که جنبش سبز آخرین جرکات عمرش را می گذراند، من و یارانم در شبکه سکولارهای سبز (دکتر زندی از انجمن تورنتو – دکتر آرام ... از انجمن واشنگتن - مهندس مهدی حاذق اعظم از انجمن ساکرامن

اسماعیل نوری علا / 1 / این روزها بار دیگر به سالگشت امضای فرمان تشکیل دارالشورای ملی ایران (14 امرداد) رسیده ایم؛ جریانی که با نام «سالگرد پیروزی انقلاب مشروطه» از آن یاد می شود؛ حال آنکه در زمان امضای این سند بوسیله مظفرالدین شاه بیمار، هنوز صحبتی از «انقلاب» در کار نبود و هنوز تا نوشتن متن قانون اساسی اولیه، و تبدیل بعدی آن به «متمم قانون اساسی» بوسیله شیخ فضل الله نوری، و سپس به توپ بستن مجلس و تعطیل مشروطیت بوسیله محمد علیشاه، و آنگاه قیام قهرمانان مشروطه و فتح تهران و دار زدن شیخ فضل الله و

اسماعیل نوری علا / یادتان باشد که «بیعت» در فرهنگ این استادِ نمی دانم کدام دانشگاه بخت برگشتهء سوئد عبارت است از «داشتن روابط عاطفی و اقتدارگرایانه در جایی که پیروی از رهبر نه بر مبنای عقلانیت، بلکه بر پایه‌ء تسلیم و امید شکل می‌گیرد. و مدلی است از خود صغیرپنداری، اطاعت‌طلبی، و تمنای نجات». و من می خواهم در پاسخ به این آقای بیسواد فقط توضیح دهم که «بیعت کردن» یعنی چه و چرا و چگونه اشخاص بی اطلاعی مثل آقای درویش پور به ضرب و زور تعریف های الکی و من درآوردی می خواهند مائی را که با اشتیاق و علاقه ب

اسماعیل نوری علا / در سال های اخیر – و بخصوص در پی برگزاری گردهمائی مونیخ در هفتهء گذشته – مخالفان شاهزاده رضا پهلوی مطالب مختلفی را در مورد ایشان منتشر کرده اند. فهرست مختصری از این مطالب به شرح زیر است: / - رضا پهلوی تحصیلات و دانش چندانی ندارد و نمی تواند افکارش را بصورتی منسجم جمع بندی کند / - رضا پهلوی در عمرش کار نکرده تا مدیریت بیاموزد و توان گرداندن هیج تشکیلاتی را ندارد

(متن سخنرانی در مهستان سکولار دموکرات های ایران) / اسماعیل نوری علا / 1 / چند روزی بیشتر تا «همایش همکاری ملی برای نجات ایران» - که به دعوت و میزبانی شاهزاده رضا پهلوی و با هدف «ارائهء نقشهء راه برای گذار دموکراتیک و بازسازی کشور» برگزار می شود - باقی نمانده است. من اگرچه بیش از آنچه از دعوتنامهء این همایش نقل کردم اطلاع دیگری در مورد جزنیات برنامه هایش ندارم اما، فکر می کنم که این همایش «می تواند» مرحله ای مهم در روند بلند آلترناتیو سازی در برابر حکومت اسلامی مسلط بر کشورمان باشد.

6 ماه جولای 2025 / ***************************** / آیا نشست وحدت ملی که شاهزاده وعده داده اند میتواند همان ائتلاف مشتاقان باشد؟ / با سلام خدمت خانم ها و آقایانی حاضر در مهستان و شنوندگان و بینند گان ما در سراسر دنیا. در روز های گذشته ما تماس های متعددی با دوستانی که نشست های مهستان را دنبال می کنند داشتیم و با توجه به تقاضاهادی که از آنها داشته ایم پرسش های متعددی را از آنها دریافت داشته ایم و برایم جالب بود که دیدم کار شاهزاده رضا پهلوی مورد توجه اگثریت قریب به اتفاق آنها بوده است و خواسته اند

از اسماعیل نوری علا / دوست ازجمندم جناب آقای یزدان شهدائی / می دانم که امضای شما به صراحت در زیر پیشنهاد اخیر «شورای دوران گذار» گذاشته نشده (شورائی که من خود در آغاز از بنیان گزاران آن بودم و چند ماهی بعد، به دلایلی که مطالب مندرج در متن همین نامه روشن خواهد کرد، از عضویت در آن استعفا دادم) اما چون می دانم که شما اکنون شخص نخست این شورا و سخنگوی آن در مجامع مختلف (از حمله در کنفرانس بروکس در شنبه ای که گذشت) هستید، دوست دارم واکنش خود و حزبی که از بنیان گزاران و مسئول فعالیت های ان هستم را خطاب

سه هفته پیش، ما برنامه ای مشابه برنامه امروز داشتیم و دو پرسش را از جانب مخاطبان برنامه های مهستان مطرح کردیم که دومین آن به این صورت فرموله شده بود: «استمرار رهبری چگونه تضمین می شود؟» که اولین کسی که در این مورد صجبت کرد آقای حسین عرب بود. اما متاسفانه از نظر من این بحث به صورت درست و متمرکزی دنبال نشد و همین امر موجب شد که مخاطبان ما در بیرون از اطاق مهستان و در فضای مجاری خواستار آن شدند که برنامهء دیگری به این بحث اختصاص یابد. و من، بعنوان یک دانش آمور جامعه سیاسی، داوطلب شدم که امروز مطالب

اسماعیل نوری علا / اگر به پیشنهادشاهزاده در مورد جایگرین کردن «جمهوریت خواهی» بجای «جمهوری خواهی» توجه کنیم، در می یابیم که او به گوهر تفاوتی که بین حکومت اکثریت و حکومت جمهوری وجود دارد توجه کرده است؛ گوهری که استبداد حکومت اکثریت را، بوسیله آنگونه قانون اساسی که محافظ حقوق اقلیت باشد، محدود می سازد. / چرا گوهر «پادشاهی پارلمانی» نیز «جمهوریت» است؟ / اسماعیل نوری علا

درود بر شما که به مشایعت پیکر شهرام شاهرختاش شاعر آمده اید. مردی که می توانست کوه آتشفشان باشد اما در دامنهء دماوند خاموش در تنهائی و بی من و شما زیست. / پس از گذشت 42 سال از نداشتن رابطه ای با او، هیچ فکر نمی کردم که دورادور از مشایعت کنندگان همان جوانی باشم که در 1360 با هم خداحافظ کردیم، من آواره جهان شدم و او بقول احمد رضا احمدی: «در تنهائی اطاق اش ماند چرا که که دشت را سخت تنگ می دید». و 42 سال بعد از گمشدن او در تنهائی اطاق اش، رضا جیرانی، شاعر جوانی که از راه دور با هم دوست شده ایم، به

اسماعیل نوری علا / هر که امروز شاهزاده را شاه بخواند تیشه به ریشهء او زده است / اسماعیل نوری علا / درود برخانم ها و آقایان، هموندان و بینندگان و شنوندگان این برنامه.

اسماعیل نوری علا / ما تعبیر سینمای مؤلف و مرگ مؤلف را، بعنوان دو تعبیری که چندان بهم مربوط نیستند، بسیار شنیده ایم. رولان بارت فرانسوی این نظر را در مقالات متعددی توضیح داده است. نیم بیت عنوان مقالهء حاضر از حافظ، اغلب به معانی مختلفی همه از باب ادب و احترام به بزرگ تر و در برابر مافوق سر فرود آوردن و پرهیز از غرور و نظایر این گونه آداب تلقی می شود اما در این مقاله کوشش من آن است که نشان دهم می توان خوان عمیق تری هم از این نیم بیت داشت، همان خوانش نوینی که چون در دوران معاصر از جانب رولان بارت ف

اسماعیل نوری علا / 1 / بسیار دیده ایم که در توصیف برخی از آثار سینمائی از تعبیر «سینمای شاعرانه» استفاده می شود بی آنکه کسی بطور جدی چگونگی این ویژگی «شاعرانه» در سینما را توضیح دهد. اما، دقت در خود این تعبیر، رسانای این نکته است که در فیلم مورد نظر ما ویژگی یا «آن»ی وجود دارد که به شعر نزدیک و شبیه است و وجودش در فیلم آن را شاعرانه می کند. من اما کمتر دیده ام که به این ویژگی پرداخته شده و آن را بصورتی «مادی» توضیخ داده باشند. در این مقاله، که اغلب مطالب آن به سینما مربوط نمی شوند، توضیح می دهم

اسماعیل نوری علا / رابطه بین سخن گفتن و نوشتن، یا رابطه زبان و خط را می توان از جهات مختلفی مورد توجه فرار داد. اما این موضوع درباره زبان فارسی ما را با پدیده ای روبرو می کند که کمتر مورد تعمق قرار گرفته و من می کوشم در این مطلب به کوتاهی نکاتی را در این باره مطرح کنم. / 1. نخست به این توجه کنیم که برخی زبان‌ها را با الفباهای مختلف می نویسند، مثلاً زبان صربی با دو الفبای لاتین و سیریلیک نوشته می‌شود، و ژاپنی زبان ها از دو خط کانجی و کانا استفاده می‌کند. در طول زمان «زبان یگانهء فارسی» را هم با

اسماعیل نوری علا / در 28 بهمن سال جاری کنفرانسی در شهر مونیخ آلمان با حضور شاهزاده رضا پهلوی و شرکت 33 سازمان سیاسی قدیمی و جدید برگزار شد. در نش بعد از ظهر این روز، که شاهزاده در آن حضور نداشت، حضار به «رهبری» شاهزاده رأی دادند. این رأی بدان معنا بود که «اگر» ائتلاف مشتاقان شکل بگیرد رهبری آن با شاهزاده خواهد بود و اساساً خود ایشان از این پس در شکل گیری ائتلاف مشتاقان شراکت و نظارت خواهند داشت و لاجرم این حضور از طریق دبیرخانه و تیمی که ایشان برای خود انتخاب کرده اند انجام خواهد شد. به این ترتی

اسماعیل نوری علا / 1 / همانگونه که اغلب خوانندگان این مطلب باخبرند، در روز 28 بهمن سال جاری کنفرانسی در شهر مونیخ آلمان با حضور شاهزاده رضا پهلوی و شرکت 33 سازمان سیاسی قدیمی و جدید برگذار شد. از طرف حزب سکولار دموکرات ایرانیان، که من هم عضو آن هستم، آقایان شهرام عباسپور (دبیر اجرائی حزب) و امیر بیگلر در این نشست حضور داشتند. من که خود نتوانسته بودم از امریکا به مونیخ بروم قرار بود به مدد نرم اقزار «زووم» در این جلسه حضور داشته باشم اما مشکلات فنی پیش آمده در مونیخ این کار را ممکن نکرد. / اگرچه،

متاسفانه برایم مقدور نبود که در شب بزرگداشت دوست بزرگوارم آقای عباس پهلوان حضور داشته و با شما این شب فرخنده را بگذرانم. عباس پهلوان فقط چند سالی مسن تر از من است و شاید اولین کسی از نسل ماست که به سردبیری یک نشریهء مهم فرهنگی و اجتماعی رسیده باشد. / در نیمهء دوم دهه ۱۳۳۰، او در همان زمانی دانش آموز دبیرستان دارالفنون بود که نادر ابراهیمی و داریوش آشوری و محمدعلی سپانلو و بهرام بیضایی هم در آنجا درس می خواندند. و این چهار تن از دوستان جوانی من در دههء ۱۳۴۰ هستند. / من اسم پهلوان را از آنها شنیده

اسماعیل نوری علا / من فکر می کنم هر کس آزاد است که هر عقیده ای داشته باشد؛ و نیز آزاد است که عقیدهء خود را بیان و تبلیغ کند. هر عقیده هم می تواند ناظر بر گذشته یا حال و یا آینده باشد. اما هدف من در مقاله حاضر بحث درباره این سومی است؛ یعنی عقیده ای که متوجه آینده باشد. نکته در این است که عقیده در مورد آینده و امکان تحقق آن به ملاحظاتی منطقی و دلایلی اثباتی نیاز دارد. و من فکر می کنم که در شعار «کینگ رضا پهلوی» هیچ کدام این ملاحظات و دلایل وجود خارجی ندارند. دلیلم هم این است که تحقق این شعار در آی

گفتگو با اسماعیل نوری علا / پرسش: جناب نوری علا، در آستانهء انتشار اولین شمارهء نشریهء «ایران مداری» هستیم و شما بعنوان سکه زنندهء اصطلاح «ایران مداری» و نیز شرکت کننده در ائتلاف سازمان های گردآمده در «مرکز رایزنی نیروهای دموکراسی خواه ایران مدار» و نیر بنیانگذار «شبکهء جهانی ایران مداری» شناخته می شوید. البته ابتکارات شما منحصر به این اقدامات نیست و شما همواره، چه در ایران و چه در تبعید، آفرینندهء اصطلاحات جدید و بر پا گنندهء سازمان های متعددی بوده اید. اما در این گفتگو می خواهیم بر همین اصطلاح

ChatGPT said: / تعریف «سینمای مستقل» و سابقهٔ آن را می‌توان از دو زاویهٔ اصلی بررسی کرد: ساختار تولید و توزیع از یک سو، و محتوا و سبک هنری از سوی دیگر. / 🎬 تعریف «سینمای مستقل» (Independent Cinema) / سینمای مستقل به فیلم‌هایی گفته می‌شود که:

سال 1384 بود 2005 میلادی. آخرین سال ریاست‌جمهوری خاتمی بود؛ نارضایتی از اصلاح‌طلبان به‌دلیل ناتوانی در تحقق وعده‌ها گسترش یافتعه بود. خاتمی توضیح می داد که در رژيم اسلامی رئیس حمهور چیزی بیش از تدارکچی ولی فقیه نیست. پس از هشت سال حکومت خاتمی و اصلاح طلبان، ولی فقیه و شورای نگهبانش کمربه بازگرداندن اصول گرایان بسته بودند. بزودی احمدی‌نژاد با شکست دادن رفسنجانی پیروز شده و در راستای حذف اصلاح‌طلبان از ساختار اجرایی، مدیران و استانداران عوض می شدند. با سیاست‌های پوپولیستی مانند «سهام عدالت»، وام‌ه