متن بازشناسیشدهٔ سند برای مطالعه و جستوجو در وب تنظیم شده است. برای تطبیق عبارتها و دیدن چیدمان اصلی، «نمای اصلی صفحه» را باز کنید.
صفحهٔ ۱ از ۴راهنمای مطالعه ↑
قدرت خلاقه نیروی رواداری
این نوشتار به ضرورت ائتلاف میان کلیه احزاب و اندیشمندان سیاسی ایران با بهره گیری از قدرت خلاقه نیروی رواداری (تصل نظرات, باورهای متفاوت از دیدگاه و عقیده خود است.)> جهت ایجاد یک سب سیستم کارآمد برای حفظ منافع ملی و براندازی حکومت تمامیت خواه و ناکارآمد ولایی که در .ایران مسئقر است» میپردازد پیش از آنکه به تقسیم مسئولیت ها و شرح وظایف اعضای ائتلاف بپردازیم» لازم است به مقایسه گرایش های سیاسی چپ و راست بپردازیم. البته باید توجه داشت که مفهوم چپ و راست در روانشناسی ممکن است با مفاهیم چپ و راست سیاسی در تمامی نظام ها و کشورها کاملاً
گرایشهای سیاسی معمولا به چپ و راست تقسیم میشود مقایسه آنها در این نوشتاردردر مفهوم روانشناختی است که ممکن است با چپ و راست سیاسی همه نظامها و همه کشورها منطبق نباشد.
تحقیقات و آزمون هایی که در وی اکثراً درایالات متحده ده آمریکا انجام شدم اما با استاندارد و دادن همین
موارد احساس کردید که جناح چا چپ چاو راست را مورد ارزش داوری واخلاقی قرار میدهیم؛ از همینجا بدانید که نتیجهگیری نهایی این بح اصلاً این نخواهد بود که جناح چپ و راست کدام خوبه یا کدام بده یا کدام از دیگری بهتراست. نتیجهگیری کاملاً متفاوت خواهد بود. بنابراین اگر با فرصت و حوصله تا آخر این نوشتارهمراه ما باشیدء با هم به یک نتیجه کلی خواهیم رسید.
ابتدا بح را با نظریه معروف ۵ عامل اصلی شخصیت شروع میکنیم. این نظریه شامل ۵ ویژگی بزرگ شخصیت انسان است که عبارتند
ِ جربه. در این مرحله سه ویژگی اول مورد بحث ما نیست. میخواهیم درباره دو ویژگی وظیفه شناسی و باز بودن نسبت به تجربه وارتباطشان با روانشناسی چپ و راست را مورد بررسی قرار
نخست از ویژگیهای باز بودن فکرنسبت به تجربه یا نظریه شروع میکنم. در یک سری از آزمونهای روانشناختی» افراد پرسشنامههایی را پر کردند با سوالاتی از قبیل اینکه مثلاً وقتی بیرون از منزل غذا میخوریدء هر بار به یک رستوران مشخصی میروید و یک غذای مشخص را سفارش میدهید یا در انتخابتون تنوع هست؟ آیا آدمی هستید که دوست دارید همه رستورانهای شهرا امتحان کنید یا از آن دسته آدمهایی هستید که یک پاتوق دارید و دوست دارید همیشه با دوستانتان همانجا غذا بخورید؟ سوالاتی از این قبیل درباره خوراک» پوشاک, مسافرت» تفریحات» روابط اجتماعی و غیره در پرسشها مطرح شده بودند. مثلاً اینکه آیا دوست دارید یک ویلا در طبیعت یا لب دریا داشته باشید و همیشه موقع تعطیلات به آنجا سفر کنید یا نه» دوست دارید هنگام مسافرت هربار یک شهر جدیدی یا یک کشور جدیدی را ببینید؟ آیا بیکی دو تا دوست صمیمی دارید و همه وقت را با آنها میگذرانید یا دوستان زیادی دارید و با افراد بسیار متفاوتی رفت و آمد میکنید؟
هر چقدر در پاسخ به این سوالات افراد به سمت تنوع بیشتر پیش میرفتند و هرچه طیف و دامنه انتخاب هایشان گسترده تر بود» محققین نتیجه میگرفتند که نسبت به تجربههای نو پذیراترند. در افرادی که نسبت به تجربه باز بودند» ویژگیهای روانی خاصی رصد شدندء از جمله اینکه این افراد تخیل فعالتر و فانتزیهای بیشتری داشتند. همچنین از حساسیت هنری بالاتری برخوردار بودند. مثلاً در حوزه موسیقی طیف و تنوع موسیقیهایی که این افراد را جذب میکرد گسترده تر بود. در هنر نقاشی» انواع و اقسام سبکهای مختلف رو دوست داشتند. از امپرسیونیسم بگیرید تا کوبیسم و حتی هنر آبستره هم علاقه نشون میدادند. دیگر ویژگیهای روانیشان این بود که هم خودشان احساساتی بودند و هم نسبت به احساسات دیگران حساس بودند. یعنی خوشی و ناخوشی دیگران به راحتی به آنها منتقل میشد. در ضمن اکثراً انسانهای کنجکاوی بودند. دقت کنید بین ویژگیهایی که برشمردیم یک همبستگی مثبت وجود دارد. یعنی مثلاً هر چقدر فرد کنجکاوتر باشد» تخیل فعالتری هم دارد و حساسیت هنری بالاتری هم دارد. یک ویژگی دیگری که از قلم افتاد تنوع طلبی بود. این افراد روحیه تنوعطلبی داشتند و جالبه که میزان طلاق در آنها بیش بیشتر از گروهی بود که شخصیتاً نسبت به تجربههای نو بسته بودند. باز باید تاکید کرد که موضوع بحث ما ارزش داوری اخلاقی این افراد نیست. هدف این نیست که معلوم کنیم پذیرای تجربههای نو بودن خوب است یا بد. صرفاً می خواهیم توصیفی از وضعیت روانی این افراد ارائه کنیم.
صفحهٔ ۲ از ۴راهنمای مطالعه ↑
توجه به برسشنامه شدهء افراد را به دو گروه تقسیم بند ده اند: آذ نسبت به تجربه باز هستند و آذ نسبت به تجربه با توجه به پرسشنامههای پر افراد را به دو گروه تقسیم بندی کرده اند: آنهایی که نسبت به تجربه باز و آنهایی که نسبت به تجرب بسته هستندء را مشاهده کردند که اکثر افرادی که نسبت به تجربه باز بودند به جناح چپ تعلق داشتند و به احزاب چپ سیاسی رای میدادند. این نشون داد که اگر کسی از لحاظ شخصیتی نسبت به تجربه باز باشه یعنی پذیراتر باشدء به احتمال زیاد به جناح چپ تعلق دارد. ویژگی بعدی که در نظریه ۵ عامل بزرگ شخصیت مد نظرم بود وظیفه شناسی است. برای تشخیص میزان وظیفهشناسی در افراد هم معمولاً از مجموعه سوالات. استانداردهائی استفاده شده» که مثلا آیا معمولاً به موقع کارهایتان را به پایان میرسانید؟ چقدر به برنامه ریزی و سازماندهی و زمان کارهایتان اهمیت میدهید؟ آیا برای دستیابی به اهدافتان به طور پیوسته و با تلاش زیاد کار میکنید؟ چقدر اهمیت میدهید .به اینکه کارهایتان به بهترین نحو ممکن انجام بشود؟ آیا وقتی وظیفهای که به شما محول میشود معمولاً آن را بدون تاخیر انجام میدهید؟ پاسخ به این سوالات به روانشناس یا جامعهشناس کمک میکند تا درکی از میزان وظیفه شناسی فرد به دست بیاورد. انسانهای وظیفهشناس آنهائی هستندکه وقتی کاری به آنها محول میشودء آنرا با دقت بالایی انجام میدهند. سختکوشند و برای موفقیت بسیار تلاش میکنند. کمتر رفتار هیجانی از خودشان نشان میدهند» اما اکثراً آدمهای خلاقی نیستند و کمتر در رشتههای هنری موفق میشوند. طیف کوچکتری از هنرها آنها را جذب میکند. به احتمال زیاد اگر تابلویی به دیوار منزلشان آویخته باشه» تصویر یک منظره ساده است. به ندرت پیش میاد که یک نقاشی آبستره به دیوار خوانه هایشان نصب کنند. آمارها نشان دادند افرادی که از ویژگی وظیفهشناسی برخوردارند» کمتر طلاق میگیرند. به طور کلی تنوعطلب نیستند و برخلاف گروه اول از خلاقیت بالایی برخوردار نیستند. درست است که اگر کاری بهشان محول بشودء آن را به نحو احسن انجام میدهند» اما اگر به مسائلی بربخورند که راه حل ها دقیق و مشخص نباشد» چون از خلاقیت کافی برخوردار نیستند معمولاً نمیتوانند مسائل جدید را حل کنند. در ضمن میزان رضایت از زندگی در این گروه از افراد بالا بوده و میزان مصرف الکل و مواد مخدر در آنها نسبتاً پائین است. بعداً وقتی گرایش سیاسی افرادی که مطابق پرسشنامههای پر شده وظیفهشناس به حساب آمدند را بررسی کردند» مشاهده کردند که اینگروه بیشتر به جناح راست تعلق دارند و بیشتر به احزاب راست رای میدهند. در ضمن آزمونها نشان دادند که ویژگی وظیفهشناسی و ویژگی باز بودن نسبت به تجربه با هم رابطه معکوس دارند. یعنی معمولاً هر چقدر فرد در ویژگی وظیفهشناسی نمره بالاتری کسب میکندء به همان نسبت در ویژگی باز بودن نسبت به تجربه نمره کمتری میگیرد.
جاناتان هایدء» روانشناس اجتماعی و استاد دانشگاه نیویورک با تخصص روانشناسی اخلاق» که از سوی دو مجله فارن پالیسی و پرسپکتیو در فهرست برترین اندیشمندان جهان جای گرفته» تحقیقات و آزمایشات جالبی را در این زمینه انجام داده اند. آقای هاید و همکارانش پرسشنامههایی را با تعدادی سوال تهیه کردند که نمونههایی از آنها در کتاب جاناتان هاید است. این را هم در نظر داشته باشید آزمایشات روانشناسی اجتماعی هر چقدر تعداد شرکتکنندگان بیشتر باشد» یافتهها قابل اعتمادترند. تعداد شرکتکنندگان آزمایش آقای هاید و همکارانش به ۳۰۰ هزار نفر هم رسید. رقمی! بسیار فراتر از آن چیزی که در چنین آزمایشهایی مورد نیاز است. تکرار و تایید و تثبیت شدن منحنیهای جامعه آماری بزرگتر تغییر نمیکنند. بنابراین میشود گفت که نتایج این آزمایشها معتبر و قابل اعتماد بودند.
پنج پرسش اصلی در این پرسشنامهها مطرح شدند. در اینجا هر کدام را جداگانه برایتان توضیح میدهیم تا ببینید با چه سنخی از سوالات میشود معلوم کرد که بیشتر احتمال اینکه فرد دارای گرایش سیاسی چپ یا راست میباشد. برای دیدن و شنیدن این سوالات میتوانید مستقیما .به روی لینک زیرکلیک کنید. https://youtu.be/zDlw976b3L این یافتهها نشون دادنند که مقدار زیادی از این ویژگیهای درونی دیسپوزیشنال هستند. وقتی با ام آر آی فعالیت مغزی عدهای از این افراد را رصد کردند» متوجه شدند که بیش از 70 در صد مواقع در افرادی که گرایش چپ دارند» ام آر آی در بخشهای مشخصی از مغزشان فعالیتهای متراکم تری را نشان میدهد. و در افرادی که گرایش راست داشتند» ام آر آی در بخشهای دیگری از مغز فعالیت متراکم تری رو نشون میداند. پس به اعتباری هواداران چپ و راست را نه تنها به واسطه پرسشنامهها بلکه به واسطه ام آر آی مغزی هم با دقت دقت نمایانگر این واقعیت است که «ساختار مغزی افراد در تعلقاتشان به جناح چپ و راست بی تاثیر نیست».
تحقیقاتی هم در بریتانیا انجام شده که باز جنبه درونی بودن و دیسپوزیشنال بودن تعلق به جناح چپ و راست را تایید میکند. این تحقیقات نشان دادند که کودکانی که از سن 5 تا 7 سالگی در برخورد با والدین و معلمان ساز مخالف میزنند» دربزرگسالی به احتمال بیشتر به جناح چپ متمایل خواهند بود و به احزاب چپ بریتانیا رای میدهند. یعنی کودکی که از اول با نظم و اتوریته والدین ناسازگاری داشته» در
صفحهٔ ۳ از ۴راهنمای مطالعه ↑
بزرگسالی هم با نظم و آتوریته حکومتهای راستگرا سازگار نخواهد بود. قابل توجه است که حتی در جوامع کمونیستی هم راستهای جامعه هستند که نظم آتوریتر برقرار میکنند. برای همین است که در ابتدای این نوشتار در حوزه روانشناسی سیاسی از چپ و راست در مفهوم روانشناختی صحبت میشود که ممکن است با فهم متعارف از چپ و راست سیاسی یکسان نباشه. مثلاً در کشور کره شمالی به نظر میاید وفاداری عنصر بسیار مهمی است. با توجه به اینکه فقط یک حزب دارندء آن هم حزب کمونیستی است. در صورتی که گفته میشود وفاداری بیشتر ویژگی است که به جناح راست نسبت داده میشود. بنابراین» از این چه باید فهمید؟ این است که در همان جامعه یکپارچه کمونیستی کره شمالی میشود افراد را به چپ و راست در مفهوم روانشناختی تقسیم کرد. در نتیجه تکرارمیکنیم که چپ و راست روانشناختی همیشه با .چپ و راست سیاسی نظامهای مختلف منطبق نمیباشد» اما میشود ارتباطش را با چپ و راست عرفی و سیاسی در هر جامعهای پیدا کرد.
توانایی خود کنترلی در جناح راست درآزمایشهای دیگری نمایانگر شد. در آزمایشی به نام استروب کالر» از افراد میپرسیدند که چه رنگی را میبینند؟ پاسخ درست قرمزه بود چون کلمه با جوهر قرمز نوشته شده بود. اما برخی افراد به اشتباه میگفتند آبی چون نوشته بود آبی اما با رنگ قرمز نوشته بود آبی. این آزمایشات نشان داد افرادی که به جناح چپ تعلق داشتند بیشتر پاسخ اشتباه آبی رو میدادند و افرادی که به جناح راست تعلق داشتند بیشتر پاسخ صحیح قرمز را. در واقع این دقت نظر را داشتند که سوال این است که چه رنگی را میبیند نه اینکه چه کلمهای اینجا نوشته شده. این آزمایش هم گواهی بود بر دیسیپلین فکری و توانایی خودکنتورلی بالاتر در طرفداران جناح راست
یک آزمایش دیگری که در دهه 1980 در آمریکا انجام شد این بود که از دانشجویان میخواستند خودشان را توصیف کنند. عدهای خودشان را مسئولیتپذیر» منظم» موفق و جاءطلب معرفی میکردند و عدهای دیگر خودشان او عاشقپیشه» مهربان و ملایم معرفی میکردند. بعد این دو گروه از افراد را با هم مقایسه کردند تا ببیند آیا رابطهای بین این توصیف از خود و گرایشهای سیاسی شان برقراراست یا نه. مشاهده کردند که اکثر آننهایی که خودشان را مسئولیتپذیر میدانستند به جناح راست متعلق بودند و اکثر آنهایی که خودشان را عاشقپیشه و مهریان میدانستند به جناح چپ متعلق بودند. در مجموع این آزمونها تفاوتهای روانشناختی بین افراد راستگرا و چپگرا را برای محققین آشکار .کرد.
حال سوالی که مطرح میشود این است که طی پروسه فرگشت"(تغیر و تحول تدریجی موجودات زنده در طول زمان) جوامع بشری چگونه چنین خصایص دوگانهای شکل گرفته است و کارکرد این خصایص چگونه بوده؟ پاسخ به این سوالات میتواند نگرش و مواجهه ما را با مسئله چپ و راست کاملاً متحول کند. در نتیجه متوجه میشویم که برخورد عرفی اکثرافراد نسبت به مسئله چپ و راست اشتباه است. خود آقای هاید وقت روانشناسی را شروع کرد.ء گرایش به جناح چپ داشت. دشمن راستها بود. اما آزمونها و تحقیقاتی را که انجام داد متوجه شد که ظاهراً جناح راست هم کارکردهای مأثری برای جامعه دارد. اما متاسفانه راستها کارکرد جناح چپ را درک نمیکنند و چپها کارکرد جناح راست را درک نمیکنند. بسیاری از مردم فکر میکنند که اگر تفکر خودشان بر جامعه غالب بشود و اگر همه افراد جامعه گرایش سیاسی مورد نظرآنها را اتخاذ کنند» یعنی همه با هم همسو و همنظر بشوند» آنوقت به جامعه آرمانی خواهند رسید. آقای هاید معتقد است که این طرز تفکر .کاملاً اشتباه است. برای اینکه بفهمیم چرا اشتباه است باید بفهمیم اصولاً این تمایلات چگونه در جوامع بشری شکل گرفته اند.
اجازه بدهید کارکرد این ویژگیها را در یک فرضیه فرگشتی بازسازی کنیم. فرض کنید در زمانهای قدیم» افرادی در یک قبیله زندگی میکردند. این قبیله با قبیله دیگری که در منطقه همسایگی آنها زندگی میکرده بر سر قلمرو زندگیشان وارد جنگ شدند. وسط میدان جنگ همینطور که افراد در حال مبارزه هستندء ناگهان یکی از آنها زخمی میشود و به زمین میافتد. نیاز به مراقبت دارد. باید در این لحظه جلوی خونریزیش گرفته بشود شاید جان سالم به در ببرد. فرض بفرمانید که او یکی از اعضای کارآمد قبیله هم باشد. بعضی از افراد قبیله توجهشون به او جلب میشود و فوری بدون اینکه لحظهای درنگ کنند میروند برای کمک کردن. اینها افرادی هستند که غریزه مراقبت و پرستاری دارند» افرادی مهربان و دلسوزتر از دیگران. اما اگر قرار باشه تحت این شرایط همه افراد در این ویژگی با آنها شریک باشند» اگر همه یکباره دست از مبارزه بردارند تا به فرد زخمی کمک کنند» دشمن از این فرصت استفاده میکند و کل قبیله را نابود میکند. بنابراین قبیله ای که بقا پیدا میکند قبیلهای است که درآن انسانهائی باشند که وظیفهشناسی برایشان در اولویت باشدء» چون هنگامی که با این صحنه مواجه میشوندء با خودشان میگویند وظیفهای که به عهده من گذاشته شده این است که بایستم و بجنگم. در حیطه وظایف من نیست که بروم به آنهایی که زخمی شدند کمک کنم. این افراد وظیفهشناس که سنگرشان را حفظ میکنند به قبیله شانس پیروزی میدهند. برای اینکه قبیله شانسی برای پیروزی داشته باشه» باید هر دو دسته از این آدمها را در لشکر خود داشته باشند» هم آدمهایی که وظیفهشناس هستند و تحت هر
صفحهٔ ۴ از ۴راهنمای مطالعه ↑
.شرایطی سنگرشان را حفظ میکنند» هم آنهایی که احساساتی و مهربان هستند و پرستاری و مراقبت از دیگران برایشان در اولویت است.
اکنون جامعهای را در نظر بگیرید که تماماً از افراد وظیفهشناس تشکیل شده باشد. افراد این جامعه از هنجارهای اجتماعی به خوبی پاسداری میکنند. اما مشکل اینجاست که جهان دائماً در حال تغییر و تحول است. جامعه نیازمند هنجارهای جدید است و نمیشود تا ابد با همان هنجارهای قدیمی زندگی کرد. تحت این شرایط کسانی میتونند بهترین راه حلها را ارائه دهند که خلاقتر باشند و دیدیم که مطابق آزمونهای جامعهشناختی» در طیف چپ سیاسی قدرت خلاقیت بالاتری وجود دارد. از طرفی دیگرء جامعهای را در نظر بگیرید که همه افراد چپگرا باشند. اینها به تناسب سرشتی که دارند» هنجارشکن هستند. برای اینکه شهروندان این جامعه بتوانند رفتارشان را در مقابل هم پیشبینی کنند» نیازمند قواعد و قوانین و هنجارهای اجتماعی هستند که ثبات داشته باشند و بتوان با اطمینان کامل روی آنها حساب کرد. .جامعهای که همه هنجارهایش به سرعت و دانماً در حال تغییراست در واقع یک جامعه ناهنجار و دچار فروپاشی خواهد شد
بنابراین میبینیم که اصلاً به مصلحت جامعه نیست که به صورت یکپارچه از افراد چپگرا یا از افراد راستگرا تشکیل شده باشه. که البته به نظر میآید به طور طبیعی اصلاً چنین اتفاقی نمیافتد. مثلاً اگر به طور تصنعی جامعهای درست کنیم که فقط متشکل از افراد چپگرا باشد» طی مدت کوتاهی در همان جامعه افرادی ظهور میکنند که نسبت به دیگران تمایل بیشتری به پاسداشت هنجارها از خودشان نشان میدهند و نسبت به دیگران وظیفهشناسترخواهند بود. این افراد تبدیل میشوند به راستهای جامعهای که در ابتدا فقط از افراد چپگرا ساخته شده بود. شما هر بخشی از جامعه را جدا کنید» چه از راست چه از چپ» همین بخش کوچک از جامعه را میتوانید با یک منحنی توزیع نرمال باز به چپ و راست روانشناختی تقسیم کنید. به همین دلیل که حتی در کشورهای کمونیستی که به ظاهر همه چپگرا هستند» هم چپ و راست در .مفهوم روانشناختیش مصداق پیدا میکند
با توجه به این توضیحات امید واریم که متوجه شده باشید که چرا هر جامعهای هم نیازمند طیف چپ سیاسی و هم نیازمند طیف راست سیاسی میباشد. جامعه سالم و موفق و پویاء جامعه ای است که به اندازه کافی از هر دو طیف سیاسی درآن وجود داشته باشه. برخی افراد آرمانگرا بدون در نظر گرفتن سرشت و روان انسان و بدون در نظر گرفتن ماهیت پدیدهای به نام جامعه» در تخیلاتشان آرمانشهری خلق میکنند که در آن همه افراد گرایشات چپی دارند یا همه افراد گرایشات راستی دارند. غافل از اینکه اصلاً امکان تحقق چنین جامعهای وجود ندارد. یک نکته بسیار مهم دیگر این است که در جامعه سالم و متعادل» چپهای افراطی و راستهای افراطی کم تعدادند و عموم مردم به راست و چپ میانه رو متعلق اند. جامعهای که مردمش احساس خطر میکنند یا تحقیر میشوند یا عزت نفسشان را از دست میدهند یا تحت فشار معیشتی قرار میگیرند» به جوامع دو قطبی تبدیل میشوند. در جوامع دوقطبی, اکثر افراد یا به راست افراطی یا به چپ افراطی احساس تعلق پیدا میکنند و افراد راست و چپ میانه رو در اقلیت قرار میگیرند. تاریخ به ما میآموزد که سیاستهای حکومتهای افراطگر| غالباً به نفرت و سرکوب و جنگ و خونریزی میانجامد. میخواهد راست افراطگرا باشد مثل آلمان نازی تحت رهبری هیظر یا ایتالیای فاشیست تحت .رهبری موسولینی» یا میخواد چپ افراطگرا باشه مثل شوروی تحت رهبری استالین یا چین تحت رهبری مائو
به نظرمیرسد دو تا از مهمترین آموزههای تحقیقاتی که درباره شان توضیح داده شد این است که اولاً بخش مهمی از تمایل انسان به جناح راست یا به جناح چپ جنبه درونی یا دیسپوزیشنال دارد» یعنی به ذات و سرشت فرد بستگی دارد. دوم اینکه در جامعه سالم و متعادل هم افراد چپگرا وجود دارند و هم افراد راستگرا و وجود هر دو گروه برای پیشرفت و موفقیت جامعه ضروری است. درست است که در یک انتخابات با هم رقابت میکنند و بر اساس شرایط زمانه هر بار یکی از آنها برنده میشود و برای مدت مشخصی حکومت میکنند» اما این ایده که یک گروه باید گروه دیگر را حذف کند تا جامعه یکپارچه بشود توهم خطرناکیست. فهم این موضوع میتواند باعث بشود. که افراد از دو جناح مختلف با احترام و رواداری بیشتری با هم تعامل کنند»ء هر یک دیگری را به رسمیت بشناسند و هر دو متوجه خطر افراطگرایی در



